BRUSSEL -- Een nieuwe techniek voor het herstellen van een ruggenmergletsel is voor het eerst in Belgi? toegepast. Bij enkele pati?nten in het buitenland werd met deze nieuwe therapie de verlamming voor een groot deel ongedaan gemaakt. De proefpersonen in Belgi? zullen nog enkele maanden op resultaat moeten wachten.

Een man die bij een verkeersongeval de nek brak en daardoor bijna helemaal verlamd is geraakt, is in het Brusselse Erasmusziekenhuis geopereerd. Met een nieuwe therapie proberen de artsen de beschadigde zenuwbanen te helpen bij het herstelproces.

Wanneer zenuwbanen in het ruggenmerg sterk beschadigd zijn, herstellen ze niet spontaan. Integendeel, op de plaats van het letsel ontstaat een litteken en verhinderen allerlei stoffen het herstel van de beschadigde zenuwcellen. Bovendien zijn de zenuwbanen niet goed bereikbaar voor het immuunsysteem, zodat van dat front ook niet veel hulp komt bij het genezingsproces.

Het Isra?lische bedrijf Proneuron Biotechnologies test nu bij pati?nten een methode waarbij die negatieve effecten worden tegengewerkt. Uit een staaltje bloed van de pati?nt wordt een bepaald type witte bloedcellen -- monocyten -- gehaald. Die cellen worden in het lab opgekweekt en gestimuleerd met behulp van wat cellen van de huid van de pati?nt.

De witte bloedcellen worden daardoor actieve macrofagen, de vuilopruimers van het immuunsysteem. Die geactiveerde macrofagen worden tijdens een operatie in het ruggenmerg van de pati?nt gespoten ter hoogte van de zenuwbeschadiging. En daar doen de macrofagen twee nuttige dingen: ze ruimen de stoffen op die voor littekenvorming zorgen en ze produceren groeifactoren die het herstel van de zenuwvezels stimuleren. Althans dat denken we, zegt neurochirurg Jacques Brotchi die in het Brusselse Erasmusziekenhuis de operatie uitvoerde. Het precieze mechanisme is nog niet helemaal ontrafeld. De macrofagen zijn eigen cellen van de pati?nt, zodat ze geen afstotingsverschijnselen veroorzaken.

Bij de pati?nt in het Erasmusziekenhuis kunnen de artsen voorlopig alleen maar vaststellen dat de operatie foutloos verlopen is, want het herstelproces zal heel langzaam verlopen. Na de operatie volgen maanden van revalidatie. Proneuron verwijst naar een pati?nte die vanaf de heup verlamd was na een auto-ongeluk. Ze werd in Isra?l behandeld met de nieuwe techniek en kan nu, meer dan een jaar later, stappen met behulp van een wandelstok. Nadien werden in Isra?l nog meer pati?nten behandeld, met succes.

De pati?nt in het Erasmusziekenhuis is de eerste die in Europa de therapie ondergaat. Intussen zoekt de firma nog meer pati?nten met een ruggenmergletsel voor het klinisch onderzoek. Alleen recente letsels -- minder dan drie weken -- komen in aanmerking. Voor mensen met een oudere zenuwkwetsuur, waarbij het litteken al gevormd is, is de techniek voorlopig niet geschikt. En de experimentele therapie wordt in eerste instantie alleen toegepast bij pati?nten met een zwaar zenuwletsel, voor wie er geen hoop is dat ze door klassieke therapie hun gevoel of bewegingsvermogen terugkrijgen.

Deze macrofagentherapie is zeker geen eindpunt in de zoektocht naar genezing voor ruggenmergpati?nten, benadrukt Brotchi. Het is nog maar het begin van een ontwikkeling. Andere technieken worden al op dieren uitgetest en in de toekomst zullen waarschijnlijk verschillende nieuwe therapie?n gecombineerd worden.